QCVN 21:2016/BYT – Mức tiếp xúc cho phép điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc

QCVN 21:2016/BYT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điện từ trường tần số cao – Mức tiếp xúc cho phép điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc được ban hành kèm theo Thông tư số 21/2016/TT-BYT ngày 30/6/2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế, có hiệu lực từ ngày 01/12/2016. Dưới đây là nội dung chính của quy chuẩn.

Đo điện từ trường tần số cao tại khu vực anten bằng máy Narda FieldMan
Đo điện từ trường tần số cao tại khu vực anten bằng máy Narda FieldMan

National Technical Regulation on High Frequency Electromagnetic – Permissible Exposure Level of High Frequency Electromagnetic Intensity in the Workplace
Xem toàn văn: QCVN 21:2016/BYT

I. Quy định chung

1. Phạm vi điều chỉnh

Quy chuẩn này quy định mức tiếp xúc cho phép với điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc.

2. Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng cho các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường; các cá nhân, tổ chức thực hiện quan trắc môi trường lao động; các cá nhân, tổ chức có các hoạt động phát sinh điện từ trường tần số cao trong môi trường lao động.

3. Giải thích từ ngữ

Trong quy chuẩn này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

3.1. Điện từ trường (Electromagnetic): là một dạng vật chất đặc trưng cho tương tác giữa các hạt mang điện, do các hạt mang điện sinh ra và là trường thống nhất của điện trường và từ trường.

3.2. Điện từ trường tần số cao hay tần số radio (High frequency electromagnetic): là điện từ trường có tần số từ 3KHz đến 300GHz.

Độ lớn của điện từ trường tần số cao được đo bằng ba đại lượng chính:

  • E: Cường độ điện trường, đơn vị đo Vôn/mét (V/m)
  • H: Cường độ từ trường, đơn vị đo Ampe/mét (A/m)
  • P: Mật độ dòng năng lượng, đơn vị đo Oát/centimet vuông (W/cm2).

3.3. Cường độ điện trường (Electric field intensity): là độ lớn hiệu dụng của vectơ điện trường (E) xác định bằng lực (F) trên một đơn vị điện tích (q) tại một điểm trong trường, tính bằng vôn trên mét (V/m), nghĩa là: E = F/q

3.4. Cường độ từ trường (Magnetic field intensity): là độ lớn hiệu dụng của véctơ từ trường. Cường độ từ trường được ký hiệu là H, đơn vị tính Ampe trên mét (A/m).

3.5. Mật độ dòng năng lượng – P (Energy density): là tỷ số giữa dòng năng lượng (RF) trên một đơn vị diện tích bề mặt (S), tính bằng oát trên centimét vuông (W/cm2).

II. Quy định kỹ thuật

1. Cường độ điện từ trường cho phép

Mức cho phép cường độ điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc không vượt quá các giá trị quy định tại bảng 1:

Bảng 1. Mức cho phép cường độ điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc

Điện từ trường tần số cao (1)
Tần sốCường độ điện trường (E) (V/m)Cường độ từ trường (H) (A/m)Mật độ dòng năng lượng (P) (W/cm2)Thời gian trung bình cho các phép đo (phút)
3KHz-65KHz61424,6– (2)6
>65KHz-1MHz6141,6/f(3)– (2)6
>1MHz-10MHz614/f(3)1,6/f(3)– (2)6
>10MHz-400MHz610,16106
>400MHz-300GHz610,16106

Chú thích:

(1) Các giá trị cường độ điện trường và cường độ từ trường tại nơi làm việc có thể có được từ các giá trị lấy mẫu trung bình theo không gian trên một vùng có diện tích danh nghĩa 30cm x 30cm.

Giá trị cho phép của các thông số điện từ trường tần số cao là giá trị được lấy trung bình trong 6 phút bất kỳ của ngày làm việc.

(2) Trong phạm vi các dải tần số này, việc đo mật độ dòng năng lượng theo đơn vị này là không phù hợp.

(3) f là tần số tính bằng MHz.

2. Thời gian tiếp xúc cho phép

Mức tiếp xúc cho phép với điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc được quy định tại bảng 2.

Bảng 2. Mức tiếp xúc cho phép với điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc

Tần sốMật độ dòng năng lượng (W/cm2)Thời gian tiếp xúc cho phép trong 1 ngàyGhi chú
10MHz – 300GHz≤ 108 giờ
> 10 đến 1002 giờThời gian làm việc còn lại trong ngày, mật độ dòng năng lượng không vượt quá 10W/cm2
>100 đến 100020 phút

3. Dòng điện cảm ứng và dòng điện tiếp xúc

Mức cho phép đối với dòng điện cảm ứng và dòng điện tiếp xúc qua cơ thể không vượt quá các giá trị quy định tại bảng 3.

Bảng 3. Mức cho phép đối với dòng điện cảm ứng và dòng điện tiếp xúc qua cơ thể của điện từ trường tần số cao (1)

Tần sốDòng điện cảm ứng (mA)Dòng điện tiếp xúc (mA)
Qua cả hai chânQua từng chân
3KHz – 100KHz2000 f(3)1000 f(3)1000 f(3)
>100KHz – 100MHz200100–
>100MHz – 300MHz––100 (2)

Chú thích:

(1) Các phép đo dòng điện cảm ứng qua cơ thể người được lấy trung bình trong 6 phút bất kỳ và dòng điện tiếp xúc được lấy trung bình trong 1 giây bất kỳ. Giới hạn dòng điện này có thể không đủ bảo vệ chống các phản ứng và bỏng đột ngột gây ra do phóng điện quá độ khi tiếp xúc với vật mang điện.

(2) Mặc dù các tiêu chuẩn khác nhau đưa ra các dòng điện tiếp xúc của điện từ trường tần số cao lớn nhất đối với các tần số trên 300MHz, nhưng hiện nay chưa thể thực hiện được các phép đo cao hơn tần số này.

(3) f là tần số tính bằng MHz.

III. Phương pháp xác định

Phương pháp đo điện từ trường tần số cao thực hiện như sau:

1. Nguyên tắc chung

Đo, đánh giá điện từ trường tần số cao tại các nguồn phát và các vị trí lao động mà người lao động có tiếp xúc.

2. Yêu cầu thiết bị đo

Thiết bị đo phải đáp ứng các quy định của pháp luật về đo lường và các yêu cầu sau:

  • Ăng ten máy đo: Sử dụng các loại máy đo có anten bắt được các loại sóng điện từ tần số cao;
  • Dải đo: Tối thiểu
    • Cường độ điện trường: 0,1 V/m- 2000V/m
    • Cường độ từ trường: 0,1A/m- 30A/m.
    • Mật độ dòng năng lượng: 0,1 µW/cm2 – 2000 µW/cm2
  • Độ nhạy tối thiểu của máy:
    • Cường độ điện trường: 0,01V/m;
    • Cường độ từ trường: 0,01 mA/m;
    • Mật độ dòng năng lượng: 0,01µW/cm2

3. Kỹ thuật đo

  • Trước khi đo cần khảo sát để nắm được tần số, công suất của máy phát;
  • Xác định vị trí đo: tủ máy phát sóng, các khớp nối cáp dẫn sóng, bàn làm việc, khu vực đi lại;
  • Đo ở độ cao 0,5m, 1m, 1,5m cách nền nhà, lấy kết quả trung bình;
  • Bật máy, hướng ăng ten của máy vào cực có công xuất phát tối đa và hướng có cường độ trường lớn nhất. Đo trong 6 phút. Ghi kết quả hiển thị trên máy vào biên bản đo hiện trường.
Khảo sát điện từ trường tại khu vực trạm phát sóng với Narda SignalShark 3310 for EMF
Khảo sát điện từ trường tại khu vực trạm phát sóng với Narda SignalShark 3310 for EMF

Nguồn: QCVN 21:2016/BYT ban hành kèm theo Thông tư số 21/2016/TT-BYT ngày 30/6/2016 của Bộ Y tế (Công báo Chính phủ).

Thiết bị đo điện từ trường tần số cao

Thiết bị đo theo QCVN 21:2016/BYT cần đáp ứng yêu cầu về dải đo và độ nhạy nêu tại mục II.2. SETCO cung cấp các thiết bị đo của Narda Safety Test Solutions:

  • Narda FieldMan: máy đo điện từ trường đẳng hướng 0 Hz – 90 GHz, dùng với nhiều loại đầu dò điện trường, từ trường.
  • Narda SRM-3006: máy đo chọn lọc tần số 9 kHz – 6 GHz, xác định mức đóng góp của từng nguồn phát.
  • Narda RadMan 2: thiết bị cảnh báo phơi nhiễm cá nhân cho người lao động.

Liên hệ SETCO để được tư vấn cấu hình máy và đầu dò phù hợp: 024 3782 2094 – 0913022979 – sales@setco.com.vn.